जागरण मिडिया सेन्टर

Home » अन्य » मुक्त हलिया परिवारकी सदस्य उपमेयर

मुक्त हलिया परिवारकी सदस्य उपमेयर

२०७४ असार २२, जागरण मिडिया सेन्टर,

haleya-595cc5e1550a43.67452663

 

भगीरथ अवस्थी

बैतडी : बैतडीको दशरथचन्द नगरपालिका त्रिपुरासुन्दरी कायलकोटमा जन्मेकी सरस्वती कोली असार १४ गते भएको निर्वाचनबाट पाटन नगरपालिकाको उपमेयर पदमा चुनिनुभएको छ। २०५७ सालमा वैवाहिक जीवनमा बाँधिएपछि सरस्वतीलाई निकै समस्या परेको थियो। घरमा त्यतिबेला ससुरा र श्रीमान हलियाको काम गर्नुहुन्थ्यो। अनि सरस्वती घरको काममा व्यस्त।

२०५७-५८ सालतिर सरस्वतीका ससुरा अजी कोली हलिया काम गरेर नै घरपरिवार चलाउने गर्दथे भने सरस्वतीका श्रीमान रमेश कोली पनि मिस्त्रीको काम र हलियाको काम संगसंगै गर्दथे। कक्षा १२ पास गरेर रमेश कोली जिल्ला सदरमुकाममा गएर एउटा गैरसरकारी संस्थामा काम गर्न थाल्नुभयो र सरस्वती पनि संगै सदरमुकाम बस्न थाल्नुभयो।

द्वन्द्वकालमा गाउँमा बस्न नसक्ने अवस्था आएपछि २०६० सालमा शाहीलेकमा होटेल सञ्चालन गरेको सरस्वतीका श्रीमान रमेश कोलीले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘म अलि पढेलेखेको हुनाले हलियामुक्तिको आन्दोलनमा सरिक भए। पहिला मेरो बुवा र मैले पनि हलिया काम गरेको हो। विभिन्न सामाजिक संघसंस्थामा काम गर्दागर्दै अहिले सम्मको अवस्थामा आइपुगेँ।’

यो भन्दा पहिला सक्रिय राजनीतिमा नलागेकी भएपनि सरस्वती कोली कांग्रेसको भगिनी संगठन महिला संघमा आवद्ध हुनुहुन्थ्यो भने विभिन्न संघसंस्थामा सामाजिक परिचालकको रुपमा काम गर्दै आउनुभएको थियो। उहाँले भन्नुभयो, ‘समाजमा पहिला ज्यादै जातीय छुवाछुत थियो। हामी जस्ता दलित समुदायका नागरिकलाई सजिलै सबैसँग बस्न असहज नै थियो। विभिन्न संघसंस्था मार्फत जातीय विभेद न्यूनीकरणका कुरा समाजसम्म गर्न भ्याए।’

विद्यालय उमेरमा समेत जातीय विभेद सहेकी सरस्वतीलाई जातीय विभेद अन्त्य गर्न पाए हुन्थ्यो जस्तो पहिला नै लाग्ने गर्दथ्यो। ‘अहिले सबै नागरिकको मतले उपमेयर बनेकी छु। समाजका सबै वर्ग एकै हुन भन्ने भावनाको विकास गर्न मेरो क्रियाशीलता रहन्छ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘म मुक्त हलिया घरपरिवारको सदस्य हुँ। मुक्त हलियाका पनि विभिन्न समस्या छन्। उनीहरुका समस्या सम्बोधनका लागि मैले पहल गर्छु।’

सामाजिक परिचालक हुँदै उपमेयर सम्मको पदमा पुग्नुभएकी सरस्वतीले पाटन क्षेत्रका मात्रै नभएर बैतडी जिल्लाका समग्र महिलाका लागि नौलो कामको सुरुवात गर्ने दाबी गर्नुभयो।

‘अहिले नेपाली कांग्रेस पार्टीले मलाई विश्वास गरेर टिकट दियो। मैले उपमेयर हुने मौका पनि पाएँ। यो अवसरको सदुपयोग गर्छु। अवसर पाए महिलाले पनि राम्रो काम गर्न सक्छन् भन्ने उदाहरण देखाउँछु।’

बैतडीको पाटन नगरपालिकाभित्रै देशको दशौं नमूना शहर पाटन पनि पर्छ। पाटन नमूना शहरको कामलाई गतिदिनेदेखि लिएर महिलालाई सक्षम बनाउने कार्यक्रम ल्याउने कोलीले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘महिलालाई अवसरको खाँचो छ। महिलाका लागि अवसरको सिर्जना गर्नेछु। अवसर पाएमा महिला आत्मनिर्भर बन्न सक्छन् भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु।’

‘यसै समुदायमा हुर्केकी दलित समुदायकी महिला उपमेयर बन्न सक्छु भने अरु दीदीबहिनी बन्न नसक्ने कुनै कारण छैन्। हामी महिलालाई केवल अवसरको खाँचो छ। राज्यले महिलाका लागि बनाएका व्यवस्था कार्यान्वयनमा मेरो ध्यान जानेछ,’ उपमेयर कोलीले भन्नुभयो।

मुक्त हलिया परिवारबाट उपमेयर बनेकाले कोलीबाट मुक्त हलिया परिवारले पनि धेरै आशा गरेको मुक्त हलिया समाज बैतडीका अध्यक्ष डम्मरराम टमाटाले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘मुक्त हलियाका पीडा के छन् भन्ने कुरा उहाँलाई राम्ररी थाहा छ। मुक्त हलियाका समस्या समाधानका लागि उहाँले केही गर्नुहुन्छ भन्ने मैले विश्वास लिएको छु।’

‘विभेद रहित समाजको परिकल्पना गरेकी छु मैले। जातीय, वर्गीय हरेक क्षेत्रबाट कुनै नागरिकमाथि पनि विभेद हुनुहुन्न भन्ने मेरो मान्यता छ।’ उपमेयर कोलीले भन्नुभयो, ‘समुन्नत र समतामूलक समाज निर्माणका लागि खट्नेछु। यसमा मतदाताको सुझावलाई सिरोधार्य गरी अघि बढ्नेछु।’

बैतडी : बैतडीको दशरथचन्द नगरपालिका त्रिपुरासुन्दरी कायलकोटमा जन्मेकी सरस्वती कोली असार १४ गते भएको निर्वाचनबाट पाटन नगरपालिकाको उपमेयर पदमा चुनिनुभएको छ। २०५७ सालमा वैवाहिक जीवनमा बाँधिएपछि सरस्वतीलाई निकै समस्या परेको थियो। घरमा त्यतिबेला ससुरा र श्रीमान हलियाको काम गर्नुहुन्थ्यो। अनि सरस्वती घरको काममा व्यस्त। २०५७-५८ सालतिर सरस्वतीका ससुरा अजी कोली हलिया काम गरेर नै घरपरिवार चलाउने गर्दथे भने सरस्वतीका श्रीमान रमेश कोली पनि मिस्त्रीको काम र हलियाको काम संगसंगै गर्दथे।

कक्षा १२ पास गरेर रमेश कोली जिल्ला सदरमुकाममा गएर एउटा गैरसरकारी संस्थामा काम गर्न थाल्नुभयो र सरस्वती पनि संगै सदरमुकाम बस्न थाल्नुभयो। द्वन्द्वकालमा गाउँमा बस्न नसक्ने अवस्था आएपछि २०६० सालमा शाहीलेकमा होटेल सञ्चालन गरेको सरस्वतीका श्रीमान रमेश कोलीले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘म अलि पढेलेखेको हुनाले हलियामुक्तिको आन्दोलनमा सरिक भए। पहिला मेरो बुवा र मैले पनि हलिया काम गरेको हो। विभिन्न सामाजिक संघसंस्थामा काम गर्दागर्दै अहिले सम्मको अवस्थामा आइपुगेँ।’

यो भन्दा पहिला सक्रिय राजनीतिमा नलागेकी भएपनि सरस्वती कोली कांग्रेसको भगिनी संगठन महिला संघमा आवद्ध हुनुहुन्थ्यो भने विभिन्न संघसंस्थामा सामाजिक परिचालकको रुपमा काम गर्दै आउनुभएको थियो। उहाँले भन्नुभयो, ‘समाजमा पहिला ज्यादै जातीय छुवाछुत थियो।

हामी जस्ता दलित समुदायका नागरिकलाई सजिलै सबैसँग बस्न असहज नै थियो। विभिन्न संघसंस्था मार्फत जातीय विभेद न्यूनीकरणका कुरा समाजसम्म गर्न भ्याए।’ विद्यालय उमेरमा समेत जातीय विभेद सहेकी सरस्वतीलाई जातीय विभेद अन्त्य गर्न पाए हुन्थ्यो जस्तो पहिला नै लाग्ने गर्दथ्यो।

‘अहिले सबै नागरिकको मतले उपमेयर बनेकी छु। समाजका सबै वर्ग एकै हुन भन्ने भावनाको विकास गर्न मेरो क्रियाशीलता रहन्छ।’ उहाँले भन्नुभयो, ‘म मुक्त हलिया घरपरिवारको सदस्य हुँ। मुक्त हलियाका पनि विभिन्न समस्या छन्। उनीहरुका समस्या सम्बोधनका लागि मैले पहल गर्छु।’

सामाजिक परिचालक हुँदै उपमेयर सम्मको पदमा पुग्नुभएकी सरस्वतीले पाटन क्षेत्रका मात्रै नभएर बैतडी जिल्लाका समग्र महिलाका लागि नौलो कामको सुरुवात गर्ने दाबी गर्नुभयो। ‘अहिले नेपाली कांग्रेस पार्टीले मलाई विश्वास गरेर टिकट दियो। मैले उपमेयर हुने मौका पनि पाएँ। यो अवसरको सदुपयोग गर्छु।

अवसर पाए महिलाले पनि राम्रो काम गर्न सक्छन् भन्ने उदाहरण देखाउँछु।’ बैतडीको पाटन नगरपालिकाभित्रै देशको दशौं नमूना शहर पाटन पनि पर्छ। पाटन नमूना शहरको कामलाई गतिदिनेदेखि लिएर महिलालाई सक्षम बनाउने कार्यक्रम ल्याउने कोलीले बताउनुभयो।

उहाँले भन्नुभयो, ‘महिलालाई अवसरको खाँचो छ। महिलाका लागि अवसरको सिर्जना गर्नेछु। अवसर पाएमा महिला आत्मनिर्भर बन्न सक्छन् भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु।’ ‘यसै समुदायमा हुर्केकी दलित समुदायकी महिला उपमेयर बन्न सक्छु भने अरु दीदीबहिनी बन्न नसक्ने कुनै कारण छैन्।

हामी महिलालाई केवल अवसरको खाँचो छ। राज्यले महिलाका लागि बनाएका व्यवस्था कार्यान्वयनमा मेरो ध्यान जानेछ,’ उपमेयर कोलीले भन्नुभयो। मुक्त हलिया परिवारबाट उपमेयर बनेकाले कोलीबाट मुक्त हलिया परिवारले पनि धेरै आशा गरेको मुक्त हलिया समाज बैतडीका अध्यक्ष डम्मरराम टमाटाले बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, ‘मुक्त हलियाका पीडा के छन् भन्ने कुरा उहाँलाई राम्ररी थाहा छ।

मुक्त हलियाका समस्या समाधानका लागि उहाँले केही गर्नुहुन्छ भन्ने मैले विश्वास लिएको छु।’ ‘विभेद रहित समाजको परिकल्पना गरेकी छु मैले। जातीय, वर्गीय हरेक क्षेत्रबाट कुनै नागरिकमाथि पनि विभेद हुनुहुन्न भन्ने मेरो मान्यता छ।’ उपमेयर कोलीले भन्नुभयो, ‘समुन्नत र समतामूलक समाज निर्माणका लागि खट्नेछु। यसमा मतदाताको सुझावलाई सिरोधार्य गरी अघि बढ्नेछु।’

अाजकाे अन्नपूर्णबाट‍‍‍

Advertisements

Top Clicks

  • None
%d bloggers like this: